Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10, đặc biệt là mục tiêu chinh phục trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam và các trường THPT thuộc Top đầu thành phố như Lê Quý Đôn, Nguyễn Thị Minh Khai, Nguyễn Tất Thành… luôn đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả kiến thức lẫn cách tư duy khi tiếp cận đề thi. Trong đó, Ngữ Văn được đánh giá là môn học mang tính phân loại cực kỳ cao.
Để biến Ngữ văn từ một rào cản thành lợi thế cạnh tranh, học sinh cần thay thế những phương pháp học tập truyền thống và trang bị cho mình tư duy tiếp cận mới. Dưới đây là những bí quyết cốt lõi được đúc kết từ quá trình giảng dạy thực chiến tại lớp học văn cô Hà Huyền.
1. Loại bỏ tư duy học vẹt, tập trung vào "Từ khóa" cốt lõi
Sai lầm lớn của đa số học sinh khi ôn thi Văn vào 10 là phụ thuộc quá nhiều vào văn mẫu. Hội đồng tuyển sinh của Chuyên Ams và các trường Top luôn có những tiêu chí khắt khe nhằm tìm kiếm những học sinh có tư duy độc lập và khả năng cảm thụ văn học riêng biệt. Việc đánh giá này đáp ứng với chủ trương và chương trình Giáo dục Phổ thông 2018.
Thay vì học thuộc lòng từng câu chữ, phương pháp tối ưu là học theo từ khóa.học theo đặc trưng thể loại và học cách tiếp cận ngữ liệu ngoài sách giáo khoa.
Có một điều mà ít học sinh để ý, đó là khái quát phong cách tác giả/ tác gia đồng thời hiểu rõ hoàn cảnh sáng tác và "cái tôi" của tác giả để có những đánh giá sâu sắc trong quá trình phân tích tạo điểm nhấn “ăn” điểm tuyệt đối với giám khảo.
Học sinh chăm chú nghe cô gingr bài tại lớp học văn cô Hà Huyền
Phân tích tác phẩm: Bóc tách văn bản thành các luận điểm chính, mỗi luận điểm gắn với 2-3 từ khóa về nghệ thuật và nội dung. Lưu ý khi phân tích/ cảm nhận văn học chúng ta phải biết đó là thể loại gì? ví dụ: Thơ tự do, thơ 7 chữ, 8 chữ hay truyện ngắn hay tiểu thuyết… khi này việc phân tích sẽ sâu hơn vì mỗi thể loại sẽ có những nét riêng biệt và những yếu tố tạo thành thể loại đó.
2. Nâng tầm bài nghị luận xã hội bằng tư duy phản biện
Nghị luận xã hội thường là phần thi quyết định học sinh có thể vượt qua mốc 8.0 hay không. Tại các trường Top hay đề chung của Sở thì Nghị luận xã hội thường mang tính mở, yêu cầu góc nhìn đa chiều.
Để đạt điểm cao phần này, bài viết của học cần đáp ứng các yếu tố:
- Tính thời sự: Lựa chọn dẫn chứng sắc bén, là những sự kiện nóng hổi đang diễn ra trong xã hội thay vì những ví dụ quá cũ kỹ.
- Lập luận phản biện: Không chỉ đồng tình, học sinh cần biết lật lại vấn đề, chỉ ra những mặt trái hoặc ngoại lệ của vấn đề. Đây là kỹ năng lập luận được đánh giá rất cao, thể hiện chiều sâu nhận thức của thí sinh
Cuốn sách Hướng dẫn và ôn luyện những bài văn Nghị luận xã hội giúp học sinh cải thiện tư duy phản biện và cải thiện kỹ năng viết bài
3. Quản trị thời gian và áp lực phòng thi
Một bài thi xuất sắc là một bài thi hoàn chỉnh về mặt cấu trúc trong thời gian cho phép. Áp lực 120 phút đòi hỏi chiến thuật phân bổ thời gian nghiêm ngặt.
- Phần đọc hiểu: Trả lời đúng, trúng, trực diện vào câu hỏi. Tránh diễn giải dài dòng gây mất điểm oan.
- Nghị luận xã hội: Phác thảo nhanh dàn ý ra giấy nháp trước khi viết để đảm bảo tính logic và không sót ý.
- Phần Nghị luận văn học: Phải tìm hiểu đề kĩ để trả lời đúng lệnh hỏi, tránh lạc đề, tránh xa đề.
4. Lộ trình đột phá tại lớp học văn cô Hà Huyền
Tại lớp học văn cô Hà Huyền, mỗi buổi học không chỉ là việc truyền thụ kiến thức đơn thuần, mà là hành trình đánh thức tiềm năng ngôn ngữ và tư duy của từng học sinh.
Lớp học cô Hà Huyền được xây dựng theo lộ trình học cá nhân
Học sinh nắm vững hệ thống luận điểm, luận cứ của từng tác phẩm thông qua các chi tiết, hình ảnh, tình huống huống truyện (nếu là truyện). Từ nền tảng vững chắc đó, các em tự do diễn đạt theo văn phong cá nhân, tạo nên nét riêng biệt trong từng bài viết mà vẫn đảm bảo tính chuẩn xác.
Đột phá với Lí luận văn học và kỹ năng mở rộng. Đối với đề thi chuyên, lí luận văn học là chìa khóa mở ra điểm 9+. Tại khóa học, các khái niệm lý luận khô khan được đơn giản hóa qua các ví dụ thực tế và góc nhìn đời sống. Học sinh được luyện tập cách lồng ghép lý luận một cách tự nhiên, "viết như không viết", biến bài văn trở nên sâu sắc hơn, có cái nhìn đa chiều về văn học cũng như những phản ánh thực tại trong văn chương.
Đạt điểm cao môn Ngữ Văn trong kỳ thi vào 10 Chuyên Ams và các trường Top không phải là vấn đề quá khó nếu học sinh có chiến lược đúng đắn. Việc rèn luyện tư duy, trau dồi kỹ năng viết và quản trị thời gian hiệu quả chính là chìa khóa mở ra cánh cổng trường mơ ước.
Trên đây là một số kinh nghiệm ôn thi Ngữ văn từ thạc sĩ Hà Thị Thanh Huyền (cô Hà Huyền). Nếu học sinh cần tư vấn hay nhận những kinh nghiệm ôn thi, đừng ngần ngại hãy nhắn tin qua zalo số : 0979.550.680 để được giải đáp miễn phí.
